على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1294

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

حوتكة ( havtakat ) ا . ع . رفتار مرد كوتاه . حوتكى ( havtakiyy ) ا . ع . كوتاه لاغر و سخت خورنده . حوتكية ( havtakiyyat ) ا . ع . نوعى از بندش عمامه كه عرب بستندى . الحديث : كان رسول الله صلى الله عليه و آله يخرج علينا و عليه الحوتكية و قيل هو مضاف الى رجل يسمى حوتكا كان يتعمم هذه العمة . حوتل ( havtal ) ا . ع . كودك مراهق . و بچهء مرغ سنگ خوار . و ضعيف و ناتوانا . حوتلة ( havtalat ) ا . ع . مرد كوتاه بالا . حوث ( havs ) ا . ع . رگ جگر . و تركهم حوث بوث و حوثا بوثا : پريشان و متفرق كرد ايشان را . حوث ( havsa ) ع . بلغت طائى بمعنى حيث مىباشد . حوثاء ( havs ' ) ا . ع . جگر و آنچه متصل بجگر است . و زن فربه . حوثة ( husat ) ا . ع . از اعلام است . حوثرة ( havsarat ) ا . ع . نرهء مردم . و بنو حوثرة : بطنى از عبد القيس كه آنها را حواثر نيز گويند . حوثم ( havsam ) ا . ع . ميانهء قد از مردم و شتر . حوج ( havj ) ا . ع . سلامت . يق حوجا لك اى سلامة . حوج ( havj ) م . ع . حاج اليه حوجا ( از باب نصر ) : نيازمند شد بان . و حاج الرجل : نيازمند شد آن مرد . حوج ( huj ) ا . ع . درويشى . حوج ( hevaj ) ع . ج . حاجة . حوجاء ( havj ' ) ا . ع . حاجت . و ما فى صدرى حوجاء و لا لو جاء يعنى شك و شبهه‌اى نيست در دل من . و ما لى فيه حوجاء و لا لو جاء يعنى نيست مرا حاجتى بدان . و كلمته فمارد على حوجاء و لا لو جاء يعنى سخن گفتم به دو در جواب نه كلمهء نيك گفت و نه زشت . حوجلة ( havjalat ) م . ع . حوجل الرجل : فرو شد چشم آن مرد بمغاك . حوجلة ( havjalat ) و ( havjallat ) ا . ع . شيشهء كلان شكم فراخ سر . و يا عام است ج : حواجل و حواجيل . حوجم ( havjam ) ا . ع . نام گياهى . و ج . حوجمة . حوجمة ( havjamat ) ا . ع . گل سرخ ج : حوجم . حوجن ( havjan ) ا . ع . گل سرخ . حوحاة ( havh t ) ا . ع . به اين كلمه بزها را زجر مىكنند . حود ( havd ) م . ع . حاد من الشيئ حودا ( از باب نصر ) : ميل كرد از آن چيز . حودل ( havdal ) ا . ع . بوزينهء نر . حودلة ( havdalat ) ا . ع . پشته . حوذ ( havz ) م . ع . حاذه حوذا ( از باب نصر ) : گرد آورد آن را . و حاذ الابل : سخت راند شتران را . و حاذ على الشيئ : پاسبانى كرد آن چيز را . حوذان ( havz n ) ا . ع . يك نوع گياهى كه گل زرد دارد . و نيلوفر . حوذلة ( havzalat ) م . ع . كج شدن سپل شتر . حوذى ( huziyy ) ا . ع . نيك راننده و برانگيزانندهء بر رفتن . حور ( havr ) ا . ع . بازگشت . و نقصان . و ما تحت پيچ دستار . و پاسخ . يق كلمته فمارد حورا اى جوابا . و تك . و عمق . و هو بعيد الحور يعنى او دانا و عاقل است . و ما اصبت حورا يعنى نرسيدم به چيزى . و نعوذ بالله من الحور بعد الكور اى من النقصان بعد الزيادة . حور ( havr ) م . ع . حار حورا و حورا و محارا و محارة و حوورا ( از باب نصر ) بازگشت . و كاست و كم گرديد . و حار العمامة حورا : گشاد پيچ دستار را . و ما يحور و ما يبور اى ما ينمو و ما يزكو . و حرت الثوب : شستم جامه را و سپيد كردم . و نيز حور : سرگشته شدن . يق حار الرجل . حور ( hur ) ا . ع . هلاكى . و نقصان . و آرد كه از دستاس بيرون آيد . و حور فى محارة يعنى نقصان در نقصان است . مثل يضرب لمن كان امره يدبر او لمن لا يصلح او كان صالحا ففسد . و انه فى حور بور يعنى در بىكارى و بىحاصلى است و يا در گمراهى است . حور ( hur ) م . ع . حارا حورا و حورا . مر . حور . حور ( hur ) ص . ع . ج . احور و حوراء . حور ( havar ) ا . ع . پوستهاى سرخ كه سله را در وى گيرند . ج : حوران . و منه الكبش الحورى يعنى قچقار سرخ پوست . و چوبى كه بپارسى سپيدار گويند . و ستارهء حوم از بنات النعش صغرى . و پوست سرخ رنگ كرده شده . و گاو . ج : احوار . و نام گياهى . و سفيداب كه زنان بر روى مالند . حور ( havar ) م . ع . سپيدى سخت سپيد و سياهى سخت سياه شدن چشم . و گرد و مدور بودن سياههء چشم . و باريك بودن پلكها و سپيد بودن گرداگرد آن و يا سپيدى و سياهى چشم سخت سپيد . و سياه بودن و يا سخت سپيد بودن بدن .